Niniejsza monografia zrodziła się z przekonania o tym, ze wiedza o Stanach Zjednoczonych Ameryki, ich instytucjach, polityce jest coraz bardziej przydatna do zrozumienia mechanizmów polityki zagranicznej, sposobów funkcjonowania demokracji, śledzenia zjawisk globalizacyjnych, a także amerykanizacji kultury we współczesnym świecie. Jesteśmy w wieku XXI, w którym być może zmieni się rola Ameryki, jej sposób komunikowania się ze światem, czy zdolność do wywierania wpływu na kształt stosunków międzynarodowych, kierunki rozwoju kultury masowej i na zjawiska kryzysowe czy rozwój oraz innowacyjność w nauce. Cokolwiek by się jednak stało, warto zrozumieć doświadczenia amerykańskie w wielu dziedzinach aktywności w krótkiej historii tego państwa. (…)
Przedmiotem analizy w tej monografii jest proces tworzenia i rozwoju jednego z działów administracji federalnej, tj. Departamentu Stanu. Analiza rozwoju tej instytucji pozwala badać formowanie się głównego instrumentu tego departamentu, tj. służby dyplomatycznej i konsularnej, w tym regulacji prawnych ich dotyczących. Sposób działania sekretarza stanu, jego pozycja w administracji, w tzw. gabinecie, czy - inaczej mówiąc - zdolność do przekazania prezydentowi swoich sugestii mówią wiele o mechanizmach formowania polityki zagranicznej. Konstytucyjne zapisy, ustawy, rozporządzenia wykonawcze, kilka orzeczeń Sądu Najwyższego - wszystko to tworzy formalne ramy dla działania Departamentu Stanu i jego szefa. W praktyce jednak wiele zależało od osobowości prezydenta i Sekretarza Stanu oraz relacji między nimi. Rodzaj tej więzi tworzy rzeczywisty mechanizm formowania polityki.
Ze wstępu
Andrzej Mania (ur. 1949 r.), profesor zwyczajny UJ. Wieloletni kierownik Katedry Historii Dyplomacji i Polityki Międzynarodowej w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ oraz Katedry Amerykanistyki w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Członek Komitetu Nauk Politycznych PAN.
Przebywał wielokrotnie w zagranicznych ośrodkach naukowych, m.in. w University of Wisconsin, Stevens Point; Uniwersytecie w Padwie, w School of Slavonic and East European Studies, University of London; w New College Oxford Universily; Johns Hopkins University w Waszyngtonie oraz w Bologna Center. Prowadził badania w bibliotekach prezydenckich w USA: F.D. Roosevelta (w Hyde Park), H. Trumana (w Independence), D. Eisenhowera (w Abilene), J.F. Kennedy'ego (w Bostonie), LB. Johnsona (w Austin), G. Forda (w Ann Arbor), J. Cartera (w Atlancie), a także w National Archives of the United States w Waszyngtonie. Jest fellow Kennan Institute for Advanced Russian Studies, Smithsonian Institution w Waszyngtonie (1986); Salzburg Seminar (1989 i 1991) oraz Norwegian Nobel Institute (1994) (naukowa instytucja badawcza przy Komitecie Pokojowej Nagrody Nobla). Był profesorem wizytującym w SUNY at Buffalo (1992) oraz University of Rochester (2006).
Jego zainteresowania naukowe i dorobek koncentrują się na kwestiach historii i polityki USA oraz na najnowszej historii stosunków międzynarodowych. Opublikował m.in.: Polityka administracji Franklina D. Roosevelta wobec Związku Radzieckiego w latach 1933-1939 (Kraków 1983); Polityka USA wobec ZSRR, 1933-1941 (Warszawa 1987); Studia z dziejów stosunków amerykańsko--radzieckich w okresie II wojny światowej (Kraków 1989); The National Security Council i amerykańska polityka wobec Europy Wschodniej, 1945-1960 (Kraków 1994); Bridge Building, Polityka USA wobec Europy Wschodniej w latach 1961-1968 (Kraków 1996); Detente i amerykańska polityka Stanów Zjednoczonych wobec Europy Wschodniej, styczeń 1969 - styczeń 1981 (Kraków 2003). Współautor książek: Kto był kim w II RP (Warszawa 1995); Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania - Encyklopedia Historyczna Świata, t. XIII; Historia dyplomacji polskiej, t. VI, 1944/1945-1989 (Warszawa 2010). Był redaktorem książek: Polska w Europie regionów (Kraków 2000); Do jakiej Unii zmierzamy (Kraków 2001); Prawo gospodarcze Unii Europejskiej (Kraków 2001); Negocjacje w Unii Europejskiej (Kraków 2001). Wydał i współtworzył kilkanaście prac zbiorowych.
Jest członkiem Lions Club „Kraków Stare Miasto" (prezydent Klubu w latach 1996/1997).
Został czterokrotnie nagrodzony nagrodą Ministra, wielokrotnie nagrodą JM Rektora UJ. Posiada Krzyż Kawalerski OOP i Medal KEN.
![Department of State 1789-1939. Pierwsze 150 lat udziału w polityce zagranicznej USA [KSIĄŻKA]](https://media.dvdmax.pl/IMG/360x460/183757_0001.jpg)