Niniejszy tom jest pokłosiem sympozjum zorganizowanego w ramach 17. Powszechnego Zjazdu HistorykĂłw Polskich w Krakowie w dniach 15â18 września 2004 roku. Zgodnie z hasłem zjazdu â
Tradycja a nowoczesność i tożsamość â organizatorzy sympozjum âDialog i akulturacjaâ umożliwili wymianę myśli w gronie historykĂłw, kulturoznawcĂłw, socjologĂłw kultury i teologĂłw, dla ktĂłrych przedmiotem wspĂłlnych zainteresowań i pasji badawczej stały się spotkania trzech wielkich religii monoteistycznych na kartach historii.
Pojęcia dialogu i akulturacji splatają się z sobą nierozerwalnie w każdym spotkaniu wielkich religii wspĂłłczesnego świata. Dla trzech największych z nich basen Morza ŚrĂłdziemnego odegrał ważną rolę w dziejach ich kulturowego zakorzenienia w świecie. Dwie z tych religii â chrześcijaństwo i islam â mają szczegĂłlnie misyjny charakter.
Autorzy poszczegĂłlnych publikacji reprezentują rĂłżne dyscypliny naukowe. I tak Andrzej Pankowicz rozważa akulturację jako problem badawczy w XIX i XX wieku, zaś Tadeusz Paleczny ukazuje wyzwania i bariery religii w procesach asymilacji. O Rosji jako państwie wielowyznaniowym pisze Hanna Kowalska-Stus, natomiast Krzysztof Kościelniak i Andrzej Kapiszewski dogłębnie analizują szeroko rozumianą problematykę świata islamu. Z kolei Alessandro Vitale i Stefan Bielański podejmują zagadnienia dotyczące międzykulturowej roli Włoch. Osobne miejsce zajmują wspomnienie życia i twĂłrczości naukowej prof. JĂłzefa A. Gierowskiego oraz jego pośmiertnie publikowany tekst poświęcony postawie państw chrześcijańskich wobec ŻydĂłw w nowożytnej Europie.
Autorzy tomu studiĂłw są przekonani, że dialog, jaki toczy się obecnie, a ktĂłrego źrĂłdłem jest potrzeba lepszego wzajemnego poznania się i zrozumienia w obliczu wyzwań wspĂłłczesnego świata, ma swoją historię, jednocześnie zaś pochodną spotkań wielkich religii I i II tysiąclecia jest akulturacja.