Empedokles - filozof, lekarz i mag. Przyczynek do jego zrozumienia i ocen - Henryk Jakubanis [KSIĄŻKA]

Podsumowując, Jakubanis ujmuje Empedoklesa jako myśliciela cierpiącego duchowo, udręczonego stanem rzeczy, tęskniącego do świata idealnego, rozdartego pomiędzy marzeniami oraz ideałami a otaczającym go światem, pół-mistyka, pół-racjonalistę, myśliciela, który cyklicznie powraca do swojego wnętrza, a następnie wychodzi na zewnątrz ku poznaniu obiektywnemu i poprawie warunków życia społecznego - co stanowi istotę zarówno jego osobowości filozoficznej, jak również koncepcji filozoficznej. Nie widzi on potrzeby, aby zakładać u Empedoklesa niskie pobudki, nie postrzega go jako wyrachowanego sofisty, wręcz odwrotnie, był on według niego człowiekiem kierującym się wzniosłymi motywami. Z pewnością jest on według niego myślicielem, którego stanowisko oraz filozofia jest niejednorodna, ale jednocześnie jest to myśliciel, którego poglądy są jak najbardziej uzasadnione kolejami życia, otaczającą go kulturą, czasami, w których funkcjonował, a także cechami jego charakteru. (fragment Wstępu tłumaczy)

Wartość tekstu Jakubanisa polega przede wszystkim na tym, że daje bardzo dobry wgląd w metodę interpretacji historyczno-filozoficznej przełomu wieków, ale także wskazuje słabości obowiązującego paradygmatu heglowskiego i próbuje wskazać nową optykę interpretacyjną. Z tej perspektywy książka jest ciekawym zapisem myśli filozoficzno-historycznej końca XIX i początku XX w., ze wszystkimi jej zaletami i wadami.

z recenzji wydawniczej prof. dra hab. Zbigniewa Nerczuka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika)

Monografia Henryka Jakubanisa na temat Empedoklesa, wydana w języku rosyjskim w 1906 r. i nigdy nie tłumaczona na język polski, jest jak cenny list w butelce, który po niemal dwunastu dekadach dotarł na nasz brzeg. Jest to najważniejsze studium naukowe tego wybitnego polsko-litewskiego klasycysty, pośród nielicznych do dziś monografii poglądów Empedoklesa egzegetyczna perełka, która zamierzona jako szkic wprowadzający do myśli Empedoklesa, jest zarazem obrazowym, empatycznym wprowadzeniem do filozofii presokratejskiej, z wyraźnym przesłaniem dla późniejszych pokoleń, czyli dla nas.

z recenzji wydawniczej dr hab. Doroty Zygmuntowicz (Polska Akademia Nauk)