Publikacja, którą oddajemy w Państwa ręce jest próbą odpowiedzi na pytanie o przyczyny powszechnego w kulturze współczesnej zainteresowania przeszłością, szczególnie w jej estetyzowanej postaci. Niniejsza monografia nie jest systematyczną analizą doświadczenia przeszłości, jej zadaniem jest zarysowanie tła, tytułowych kontekstów, które miały znaczenie w wykształceniu tej swoistej postaci doświadczenia. Jest ona rezultatem nie tylko teoretycznych studiów, lecz owocem refleksji, jakie zrodziły się w bezpośrednich kontaktach z dziełami sztuki, zabytkami i z napotkanymi ludźmi. Książka jest bogato ilustrowana fotografiami pochodzącymi ze zbiorów własnych Autorki. Decydując się na podjęcie problematyki zarysowanej w tytule monografii, Teresa Pękala wkracza na teren eksplorowany dziś (zarówno w świecie, jak i w Polsce) przez kilka dyscyplin badawczych: socjologię, antropologię kulturową, kulturoznawstwo, wiedzę o współczesnych praktykach artystycznych. Procesy, o których mowa w książce, są też, oczywiście, przedmiotem refleksji metahistorycznej i autonomizujących się ostatnimi czasy \"memory studies\". Dodać tu trzeba jeszcze \"modernity studies\", albowiem poddane analizie formy estetyzacji przeszłości ujęte zostały przez Autorkę jako ekspresje doświadczenia typowo nowoczesnego (z właściwą mu ambiwalencją, co staje się widoczne a analityczno-interpretacyjnych rozdziałach książki). Wymienione tu (i inne) pola i typy kompetencji badawczych mogły zostać nie tylko efektywnie skrzyżowane, ale i scalone w nadrzędnej perspektywie filozoficzno-estetycznej.