In Convergence Liberation (digipack) [CD]

Płyta In Convergence Liberation to najnowszy twórczy akt irańsko-amerykańskiego saksofonisty, kompozytora i teoretyka muzyki Hafeza Modirzadeha. Od z górą trzydziestu lat dąży on do stworzenia jednolitego systemu muzycznego, mogącego adaptować formy i schematy różnych systemów modalnych świata. Jak przy okazji jego poprzedniej płyty pisał jeden z krytyków: saksofonista stworzył swój unikatowy język muzyczny - chromodalność - w imię ponadkulturowego porozumienia. Następnie przekroczył rezultaty własnych badań, pisząc nowe kompozycje w manierze post-chromodalnej, czyli wykraczającej poza budowany latami system. Dążenia Modirzadeha nie dziwią aż tak bardzo, bo jazz (ten mający znaczenie) już dawno utracił swoją więź z klasycznym systemem tonalnym. Nowy album Modirzadeha dalej eksploruje pojęcia dotyczące chromodalności i tak charakterystyczne dla niej międzykulturowe podejście muzyczne, które pozwala na współistnienia różnych tradycji i źródeł inspiracji w ramach - jednak - jazzowej tradycji. Obecne są tutaj tak odmienne tradycje i formy jak dastgah (tradycyjny perski system modalny) i struktury poezji wywodzące się z Andaluzji, arabski maqam (tradycyjny system melodyczny) obok elementów gamelanu i klasycznych form kwartetu smyczkowego. Ale to tylko jedna płaszczyzna chromodalności - W podobny sposób łączy on muzyków odmiennych doświadczeń, pochodzących z odmiennych kultur i tradycji: obok argentyńsko-meksykańskiej wokalistki Mili Bermejo gra na tym albumie iracko-amerykański trębacz (i stały partner Modirzadeha) Amir ElSaffar i dwóch innych muzyków wywodzących się z szeroko rozumianej muzyki arabskiej - Faraz Minooei (grający na perskim santurze) oraz Amir Abbas Etemadzadeh (grający na daffie i tombaku - również tradycyjnych instrumentach). Równie rozmaite były inspiracje Modirzadeha - pieśni wywodzącego się z arabskiej Hiszpanii, trzynastowiecznego poety i filozofa Jalala ad-Din Rumiego, teksty anonimowego poety z 14 wieku z hiszpańskiej Andaluzji, Adagio Beethovena z Sonaty 26., muzyka Mozarta i Bartok czy też utwory meksykańskiego poety Juana Inésa de la Cruz (1651/95). Czasami są to wykorzystane teksty, czasami fragmenty jakiś form kompozytorskich zaczerpnięte z muzyki Beethovena, Mozarta czy Bartoka. Najciekawsze w tym jest jednak nie odkrywanie inspiracji, ale sposób w jaki całość się łączy i splata. Bo system Modirzadeha wydaje się spójny i fascynujący, owocujący nową, odległą jednak od ortodoksyjnie rozumianego jazzu, muzyką. I powtórzyć można za Michałem Pudło to, co pisał o poprzedniej płycie artysty: to kilkanaście orientalnych pereł starannie nanizanych na nitkę, małych komplementarnych całości, które, głównie za sprawą wywołującej problemy z akomodacją budowy, kwestionują nasze słuchowe przyzwyczajenia. W arcyciekawy sposób. Płyta, po którą musicie sięgnąć. Koniecznie! autor: Józef Paprocki