Itinerarium króla Kazimierza Jagiellończyka 1440-1492 - Grażyna Rutkowska [KSIĄŻKA]

Zasadność zestawiania itinerariów królewskich nie budzi już dziś wątpliwości. Itineraria Jagiellonów przyjmowane są, jako niezbędna pomoc warsztatowa w badaniach nad funkcjonowaniem politycznym, gospodarczym, obyczajowym i kulturalnym późnośredniowiecznego państwa polsko-litewskiego. To dzięki itinerariom można obserwować zmiany zachodzące w systemie władzy sprawowanej przez Jagiellonów. Różnorodność zagadnień wyjaśnianych przy pomocy itinerariów wyliczył Kazimierz Jasiński, recenzując opublikowane w 1972 r. itinerarium króla Władysława Jagiełły: ,,umożliwia pełniejsze poznanie ówczesnej administracji i skarbowości kraju, systemu komunikacji, kancelarii królewskiej, niektórych kwestii politycznych i z dziedziny wojskowości (m.in. rekonstrukcja pochodów wojennych)". Podsumowania celów, jakie stawiali sobie począwszy od XIX w. autorzy ,,polskich" itinerariów, dokonał Piotr Węcowski, przypominając, że początkowo itineraria traktowano przede wszystkim jako pomoc w kontrolowaniu dat wystawionych dokumentów i w ustalaniu ich autentyczności. Ten cel oczywiście jest nadal aktualny: itineraria są w znacznej mierze uproszczonym repertorium dokumentów. Taki charakter mają przynajmniej opracowane i przygotowane do wydania itineraria Jagiełły i jego synów - dla czasów późniejszych, znacznie bogatszych w materiał źródłowy, będziemy odchodzić od takich założeń.