Krawiec, książę i chłopaki z brązu. Fantazmat homoseksualny w powojennym kinie czechosłowackim - Karol Szymański [KSIĄŻKA]

\"Książka pokazuje powojenne kino czechosłowackie od zupełnie nieznanej strony\". prof. Tadeusz Lubelski Stosunek kina czechosłowackiego do męskiej nagości i seksualności - w tym zwłaszcza sposób, w jaki przenoszono na ekran (i sublimowano) fantazmaty homoseksualne - nieintencjonalnie odkrywa \"odwrotną stronę\" społeczeństwa realnego socjalizmu i zdradza ukryte strategie władzy totalitarnej w zakresie \"urządzenia seksualności\". W książce Karola Szymańskiego na przykładzie dwóch filmów czeskich: Krawiec i książę Václava Krški (1956) oraz Chłopaki z brązu Stanislava Strnada (1980) śledzimy przemianę i degenerację ekranowych fantazmatów homoseksualnych między drugą połową lat pięćdziesiątych a latami siedemdziesiątymi - osiemdziesiątymi XX wieku. W utworze Krški - powstałym w czasach wychodzenia ze stalinizmu i socrealizmu - fantazmaty te stanowiły dla twórcy i odbiorców ucieczkę i schronienie oraz rodzaj obrony przed opresywnymi praktykami politycznymi. Natomiast film Strnada - którego kluczowym elementem było zobrazowanie i propagandowe wsparcie czechosłowackich spartakiad - ujawnia, w jaki sposób imaginarium homoseksualne zostało w czasach \"normalizacji\" zmanipulowane, zawłaszczone i zaprzęgnięte na użytek dyktatury komunistycznej. Między tymi filmami rozpościera się \"osobna\" epoka \"złotych lat sześćdziesiątych\", znaczona rozkwitem czechosłowackiego kina nowofalowego bądź - szerzej - modernistycznego. Dzieła z tego okresu, jak Pierwszy dzień mego syna Ladislava Helgego, Dolina pszczół Františka Vláčila czy Raduz i Mahulena Petra Weigla, pokazują, że zasadniczym polem działania homotekstualności staje się wówczas nie tyle \"kompleks cielesności\" oraz różne strategie sublimacyjne i stylizacyjne (znane wcześniej choćby z filmów Krški), co przede wszystkim osobliwość autorskiego głosu, specyficzność filmowego dyskursu i oryginalność formy. Wieloznaczność realizowanych w latach sześćdziesiątych utworów i programowana przez samych twórców swoboda ich odczytywania, a zarazem wpisane w nie sygnały, maski i tajne znaki homoseksualności, prowokują do testowania różnych metod interpretacji homotekstualnej w poszukiwaniu głębokiej a ukrytej tożsamości filmów. Możliwość tego rodzaju lektury świadczy zaś o dojrzałości i \"normalności\" czechosłowackiej kultury (filmowej) w siódmej dekadzie XX stulecia. Karol Szymański - filmoznawca, absolwent historii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz rachunkowości i finansów na Uniwersytecie Gdańskim. Z zawodu - redaktor, wydawca i print manager. Członek Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami. Opublikował artykuły w książkach (Král Šumavy: komunistický thriller, Syndrom Pogorelicia, Aleksander Jackiewicz i Spojrzenie - spektakl - wstyd) oraz czasopismach naukowych (między innymi w \"Kwartalniku Filmowym\", \"Rocznikach Humanistycznych\", \"Studiach z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej\", \"Soudobych Dějinach?, \"Przeglądzie Humanistycznym?). Autor, producent i wykonawca portalu NaEkranachPRL.pl poświęconego rozpowszechnianiu i recepcji filmów w Polsce w latach 1944-1989. Miłośnik sztuki piosenki Marty Kubišovej, Anny Prucnal i Marianne Faithfull. Za najlepszy film uważa od zawsze Piknik pod Wiszącą Skałą Petera Weira.