Kultura i eschatologia. Moskwa wieku XVII [KSIĄŻKA]

Książka omawia transformację kultury rusko-prawosławnej, jaka dokonywała się pod wpływem burzliwych wydarzeń na tle religijnym w Rzeczypospolitej w końcu wieku XVI i w wieku XVII. Odwołuje się do brzemiennych w skutki następstw reformacji i soboru trydenckiego, ktĂłre zdominowały kulturę, politykę i KościĂłł na Rusi polsko-litewskiej. Znane wydarzenia historyczne, takie jak: unia brzeska, smuta moskiewska, czy schizmy kościelne, zyskały w książce odmienną interpretację, gdyż autorka omawia je z perspektywy fundamentalnych rĂłżnic istniejących pomiędzy kulturą łacińską i rusko-bizantyjską. Publikacja ukazuje dominujący wpływ odmiennej mentalności obu chrześcijańskich światĂłw na ważne wydarzenia wspĂłlnej historii Moskwy i Polski, a także wyjaśnia podłoże rĂłżnic w pojmowaniu człowieka, historii, państwa, Kościoła, eschatologii i oświaty. Nawiązując do wspĂłłczesnych konfliktĂłw na tle konfesyjnym i politycznym, sięga do ich źrĂłdeł, odwołuje się do podstaw kultury rusko-prawosławnej, co pozwala zrozumieć specyfikę rosyjskiego postrzegania świata.

Książka wyjaśnia, jakie są możliwości i granice wzajemnego zrozumienia, co łączy i dzieli oba światy, wskazuje na ważne dla nich symbole, ktĂłre stanowią zarzewie konfliktu. Celem autorki jest pokazanie, że zasadnicza rĂłżnica pomiędzy światem kultury greckiej i łacińskiej miała kolosalny wpływ na kształtowanie się chrześcijańskiej Europy. Tam, gdzie przebiega granica tych światĂłw, historia ściśle łączy się z eschatologią. Dlatego, zarĂłwno dla PolakĂłw, jak i LitwinĂłw, UkraińcĂłw i Rosjan wydarzenia z odległej przeszłości są wiecznie aktualne. Podobnie jest na Bałkanach. Racjonalna historiografia nie jest w stanie w pełni rozjaśnić te zawiłości.

Tom jest kolejną publikacją w serii Prace Katedry Rosjoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego