Na ziemi i w niebie Szkice o ziemskiej i niebieskiej ojczyźnie Jana Polkowskiego - Józef Ruszar [KSIĄŻKA]

Niezwykła poezja Jana Polkowskiego dzieli się na dwa okresy: 1977-1990 oraz od 2009 do dzisiaj. Dwudziestoletnie milczenie poety spowodowało odnotowanie jego tryumfalnego powrotu tomem \"Cantus\" przez niemal wszystkie media. W zawartości i poetyce twórczości drugiego okresu nie ma większych zmian. Można jednak zauważyć, że jawniej zostały wyeksponowane w niej wątki religijne, a - z racji wieku poety - częściej pojawiają się tu wiersze senilne, naznaczone wspomnieniem, zrozumieniem i uważnym odnotowaniem przemian. W monografii opracowano kilka najważniejszych tematów tej poezji. Po pierwsze (w dziale \"ziemskim\"), silny związek z miejscem, przez co należy rozumieć Polskę jako ojczyznę, ale też i \"małe ojczyzny\", czyli Nową Hutę, Kraków oraz Tymową, o których mówi rozdział \"Miejsce poety na ziemi\". Szczególnie wstrząsające dzieje powstania młodego miasta, obecnej dzielnicy Krakowa, mają w Polkowskim swego wybitnego herolda. Do kategorii ziemskiej należą również dwa inne tematy: tragiczna historia Polski, której dramatyczny moment został uwieczniony w tomie \"Głosy\", mówiącym o wydarzeniach grudniowych, oraz kwestia Kresów. Wileńszczyzna to bowiem druzgocące dziedzictwo Polkowskiego - jego ojciec, AK-owiec wyzwalający Wilno w 1944 roku, został zesłany za Ural, a następnie \"repatriowany\" na tak zwane Ziemie Odzyskane. Pamięć Kresów została odnotowana w rozdziale \"W prowincji niepamięci. Mityczne Kresy Jana Polkowskiego\". Na dział zajmujący się religijnym aspektem wierszy składają się dwa szkice. Jeden, krótszy, jest interpretacją pojedynczego wiersza \"Piero della Francesca <>\". Jest to wiersz najlepiej ujmujący teologiczne wątki maryjne, a zarazem jeden z wielu portretów kobiecych w poezji Polkowskiego. Drugi rozdział - \"Żywioły i Duch Święty. Sygnały poezji religijnej w twórczości Jana Polkowskiego\" - mówi o innym motywie, jakim jest codzienna obecność Ducha Świętego. W Aneksie opublikowana została skrócona wersja posłowia z tomu \"Rozmowy z Różewiczem\" będącego kolekcją wierszy Polkowskiego napisanych jako odpowiedź na wiersze tegoż poety.