Najduchy: Lament Świętokrzyski [CD]

Jacek Podsiadło powiedział kiedyś, iż gdyby miał zespół, to nazwałby go "Najduchy". Zespół faktycznie powstał i jego nazwa pojawiła się po raz pierwszy przy okazji współpracy Jacka z Dziadami Żoliborskimi ("Najduchy", 2CD, Polcud, 2000). Projekt nie ma jednak stałej obsady muzycznej i ewoluuje. Obecnie pod nazwą Najduchy występują: Jacek Podsiadło (wiersze, recytacja), Ireneusz Socha (perkusja, instrumenty komputerowe) oraz Jarosław Bester (akordeon). Współpraca Podsiadły z Sochą rozpoczęła się w 1998 r. przy okazji nagrywania płyty tego ostatniego pt. "Mikrosłuchowiska". W dwa lata później duet przedstawił swój pierwszy program słowno-muzyczny w ramach lubelskiej imprezy poetyckiej "Spod lady". W 2003 wytwórnia Dembitzer Music wydała drugą płytę zespołu pt. "Porządek : Chaos". Bester zasilił duet po raz pierwszy w 2005 roku, podczas promocji tomiku Podsiadły "Kra". 10 maja 2011, w ramach 2. Festiwalu Miłosza, zespół przedstawił w krakowskiej Alchemii swój najnowszy program pt. "Lament świętokrzyski". Ireneusz Socha o Najduchach: W zestawianiu słowa poetyckiego z muzyką kieruję się własnym doświadczeniem poetycko-muzycznym, zwanym przeze mnie żartobliwie "muzyką literacką". Metodę tę rozwijam od momentu, kiedy zacząłem pisać dla grupy Kirkut-Koncept. Polega ona, ogólnie rzecz biorąc, na wyeksponowaniu walorów dźwiękowych tekstu oraz znalezieniu odpowiedniej oprawy muzycznej w oparciu o znaczenia zakodowane w tekście. Bywa i tak, że wiersz brzmi najlepiej bez muzyki. A czasem dochodzimy do wniosku, że dany utwór nie powinien posiadać ścieżki głosu, aby zachęcić słuchacza do samodzielnego odczytania z muzyką w tle lub bez. W sensie technicznym, główny trzon ilustracji dźwiękowo-muzycznej spoczywa na sekwencjach przygotowanych wcześniej na bazie próbkowania cyfrowego. Traktując części komputerowe jako obligato dogrywamy do nich swoje partie, próbując jak najbardziej stopić się brzmieniowo, fakturalnie i formalnie z podkładem. Nasze partie instrumentalne są w dużej mierze skomponowane i ustalone wcześniej. W tak rozumianej prezentacji muzyczno-poetyckiej, recytacje są podawane precyzyjnie i wynikają z logiki kompozycji. Staramy się jednak dawać słowu pierwszeństwo w sensie właściwej ekspozycji głośnościowej i formalnej. Poeta nie powtarza żadnej części wiersza i nie dostosowuje go do muzyki. Nie próbujemy zrobić piosenki ani libretta. To wciąż zapisany na kartce wiersz - tyle że odczytany we właściwym (muzycznie) czasie, we właściwym (muzycznie) miejscu, i brzmiący właściwą poecie barwą z zachowaniem cech charakterystycznych jego głosu. W przypadku "Lamentu świętokrzyskiego" pozwoliłem sobie na znany zabieg formalny zwany cut and paste. Pociąłem recytację na części i pozamieniałem strofy miejscami, aby nabrały dodatkowych znaczeń osobno, jak również w nowym kontekście.