Onitschówka w Tarnowie - Gryglaszewski Piotr [KSIĄŻKA]

Malowniczy dworek położony wśród eklektycznej, głównie XIX wiecznej zabudowy ulicy Krakowskiej w Tarnowie do niedawna jeszcze nosił nazwę Onitschówka. Ilu Tarnowian pamięta tę nazwę? Nie była to nazwa oficjalna, stąd próżno jej szukać w urzędowych dokumentach. Początki tego dziś śródmiejskiego, a niegdyś podmiejskiego, leżącego na terenie wsi Strusina, dworu nie są znane. Powstał on zapewne w drugiej połowie lub pod koniec XVIII wieku. Widoczny jest na planie miasta sporządzonym w 1796 roku przez Franza von Grottgera w sąsiedztwie innych budynków, które wskazują, że był częścią podmiejskiego folwarku. Cofnięty nieco od linii zabudowy traktu prowadzącego od jednej z bram miejskich ku Krakowowi, który to trakt przekształcił się z czasem w obecną ulicę Krakowską, otoczony był obszernym ogrodem. W przeszłości Onitschówka była dworem mieszkalnym zacnych obywateli Tarnowa. Zanim jeszcze nadano jej to miano, właścicielami byli m. in. Ramułtowie i Boguszowie, potem Onitschowie i ich spadkobiercy. W niej działało pierwsze w Tarnowie przedszkole prowadzone według metody freblowskiej. Planowano również utworzenie w tym dworku muzeum miejskiego. Dwukrotnie, pod koniec XIX i na początku XX wieku, zagrożona była wyburzeniem. Dziś, pieczołowicie odrestaurowana, mieści Oddział Etnograficzny Muzeum Okręgowego w Tarnowie i jest ozdobą ulicy Krakowskiej. Książka Piotra Gryglaszewskiego stanowi zapis historii niewielkiego, ale interesującego zabytku, a także losów rodzin z nim związanych. Dwór a raczej dworek zwany Onitschówką powstał zapewne w drugiej połowie XVIII wieku, być może w obrębie klucza dóbr należącego do książąt Sanguszków. Jest tu też rzut oka na środowisko Tarnowa w drugiej połowie XIX wieku i aż po pierwszą połowę XX wieku: Ramułtów, Boguszów, Onitschów, Scharffów, Grabczyńskich. Malowniczy dworek położony wśród eklektycznej, głównie XIX wiecznej zabudowy ulicy Krakowskiej w Tarnowie do niedawna jeszcze nosił nazwę Onitschówka. Ilu Tarnowian pamięta tę nazwę? Nie była to nazwa oficjalna, stąd próżno jej szukać w urzędowych dokumentach, lecz potoczna, utworzona przez tarnowian w końcu XIX wieku, a gdy tych już zabrakło, zniknęła z pamięci następnych pokoleń. Czyż nie jest o wiele piękniejsze nazywanie budynków "imionami"