Pamiętniki żołnierzy Baonu AK "Zośka" (Tomy 1-3) - Piotr Sikorski, Redakcja Wyganowski Stanisław [KSIĄŻKA]

Niezwykle starannie wydana książka ?Pamiętniki żołnierzy Baonu AK \"ZOŚKA\"' jest znacznie rozszerzoną i poprawioną wersją poprzednich wydań. Obecne wydanie w twardej oprawie składa się z trzech tomów, zatytułowanych (od głównych miejsc walk Batalionu): \"Wola\", \"Starówka\", \"Czerniaków\". Łącznie około 1000 stron tekstów, map, rycin i zdjęć. W książce pojawiają się relacje publikowane już w poprzednich wydaniach, te które były zgłoszone w latach 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, a nie weszły do poprzednich wydań, a także wiele nowych, uzyskanych ze zbiorów prywatnych, Archiwum Akt Nowych, IPN. Zostały tak dobrane, aby uzupełnić tematy dotychczas najmniej reprezentowane. Dlatego powiększona została ilość relacji z ostatnich faz Powstania - walk Batalionu na Czerniakowie, kończących się przeprawą na prawy brzeg Wisły, ewakuacją na Mokotów i do Śródmieścia, aż do zakończenia walk. We wznowionych \"Pamiętnikach Żołnierzy Baonu AK \"Zośka\" zamieszczono m.in. 28 niepublikowanych do tej pory relacji żołnierskich. Są to m.in. materiały skonfiskowane przez UB w latach 1948-1949. W książce znajduje się także m.in. zestawienie wszystkich żołnierzy batalionu, którzy wzięli udział w Powstaniu Warszawskim. Obejmuje ono 608 nazwisk (tylko 103 żołnierzy \"Zośki\" przeżyło wojnę); niektóre z nich nie były do tej pory znane. Wspomnienia uczestników bojów o stolicę w 1944 r. uzupełniają starannie dobrane mapy oraz fotografie, w tym nieznane do tej pory zdjęcia dotyczące walk o stolicę w 1944 r. Trzytomowe wspomnienia dotyczą nie tylko przebiegu walk z Niemcami, ale i życia codziennego. Szczególnie interesujące są relacje opisujące służbę łączniczek i sanitariuszek. Nowością w publikacji jest tekst napisany w 1958 r. przez Ryszarda Białousa \"Jerzego\", dowódcy batalionu \"Zośka\", w którym przedstawił on własne przemyślenia na temat Powstania Warszawskiego. Pamiętniki uzupełniono także o nieznaną wcześniej relację Jana Rodowicza \"Anody\", który - obok Bogdana Celińskiego \"Wiktora\" - aktywnie brał udział w zbieraniu wspomnień żołnierzy batalionu. Pomysł dokumentacji czynów zbrojnych batalionu zrodził się wśród jego żołnierzy już w 1945 r. \"Wówczas zaczęło funkcjonować tzw. Biuro Archiwum, które zbierało dokumenty i relacje ustne żołnierzy +Zośki+ (?). Uważano to nie tylko za obowiązek wobec swoich poległych kolegów; celem było także zachowanie o nich pamięci\" Batalion \"Zośka\" - batalion Armii Krajowej (AK) biorący udział w powstaniu warszawskim, składający się przede wszystkim z członków \"Szarych Szeregów\", konspiracyjnego Związku Harcerstwa Polskiego; dowódcą batalionu był Ryszard Białous \"Jerzy\". Batalion, utworzony pod koniec sierpnia 1943, przyjął nazwę \"Zośka\" dla upamiętnienia postaci dowódcy warszawskich Grup Szturmowych Tadeusza Zawadzkiego \"Zośki\" (poległego w akcji na posterunek graniczny w Sieczychach). Przez pewien czas w składzie osobowym batalionu \"Zośka\" podawano jako jego 3 kompanię, wydzieloną już od 1 sierpnia 1943, jednostkę specjalną \"Agat\" (\"Pegaz\" - \"Parasol\") ze względu na jej podległość po linii harcerskiej Głównej Kwaterze Szarych Szeregów. Tuż przed powstaniem uzupełniono batalion do pełnego stanu 3 kompanii (ok. 366 osób).