Mianem ideologii najczęściej określa się zespół idei i przekonań, które wyrażają warunki i doświadczenia życiowe określonej grupy lub klasy społecznej, jak i promują oraz legitymizują dążenia tej grupy do osiągnięcia określonych celów. Niniejsza praca proponuje jednak spojrzeć na to zagadnienie szerzej. \"Ideologia\" jest tu traktowana jako pojęcie zmącone czy też hybrydalne, łączące w sobie różne perspektywy badawczo-problemowe, gdzie krzyżują się rozmaite interpretacje i krytyczne polemiki. Celem monografii jest historyczna rekonstrukcja metaepistemologicznych przesłanek określających \"warunki możliwości\" dyskursu \"ideologii\" oraz jego modalności. Koncentruje się nie tylko na metamorfozach samego pojęcia \"ideologii\", ale i na przekształceniach semantycznych całej rodziny pojęć kojarzonych z \"ideologią\": \"krytyki\", \"racjonalności\", \"emancypacji\", \"dialektyki\" czy \"podmiotu\".