Polityczne priorytety i elementy codzienności socjalistycznej szkoły. Wybór studiów poświęconych dziedzictwu edukacyjnemu PRL-u - Romuald Grzybowski [KSIĄŻKA]

`Przedmiotem badań prezentowanych w książce jest szeroko rozumiane dziedzictwo edukacyjne okresu PRL-u. [...] Rezultatem intelektualnej i emocjonalnej konfrontacji z przeszłością, z jej wybranymi składnikami, dobieranymi w drodze selekcji i reinterpretacji, jest tradycja będąca tylko częścią dziedzictwa. Staje się nią to wszystko [...], co dla współczesnych zachowuje aktualność znaczącego doświadczenia społecznego (w przypadku pedagogiki - doświadczenia edukacyjnego). W odniesieniu do tradycji najważniejsze jest bowiem ustosunkowanie się współczesnych do przeszłości, `ich zgoda na dziedziczenie`. Istotną rolę odgrywa tu wartościowanie, gdyż jedynie opierając się na określonej hierarchii wartości, można dokonać wyboru tej części dziedzictwa, którą włącza się do współczesności. [...] Warunkiem uzyskania twórczego stosunku młodych pokoleń pedagogów do tradycji jest zetknięcie i zaznajomienie ich z dziedzictwem edukacyjnym. Dopiero na tej kanwie może dojść do wartościowania poszczególnych elementów spuścizny edukacyjnej wieków minionych i włączania do świadomości współczesnych pedagogów tych spośród nich, które w ich odczuciu zachowały `aktualność znaczącego doświadczenia edukacyjnego i społecznego`. Trudno jednak oczekiwać ustosunkowania się studentów do przeszłości, ich `zgody na dziedziczenie` wybranych elementów dziedzictwa bez możliwości jego poznania. [...] Tymczasem edukacja historyczna przyszłych nauczycieli i pedagogów w szkołach wyższych w Polsce nie tyle podupada, ile wręcz zanika. Co to oznacza dla jakości ich kształcenia? Jaki będzie wpływ tej decyzji na stan świadomości historyczno-edukacyjnej młodych nauczycieli? Niepokój budzi zwłaszcza katastrofalny stan wiedzy studentów o okresie tzw. Polski Ludowej (PRL-u). Praktyka akademicka ujawnia, że kolejne roczniki studentów - przyszłych pedagogów - wykazują się niemal całkowitą niewiedzą w odniesieniu do historii Polski z lat 1945- -1989. Niestety także w szkole wyższej przyszli pedagodzy nie uzupełnią swej wiedzy o PRL-u. Szczątkowa liczba godzin przeznaczonych na realizację programu historii wychowania sprawia, że zagadnienia związane z edukacją, wychowaniem i indoktrynacją dzieci i młodzieży w Polsce po 1945 roku nie mają szansy zaistnieć w świadomości przyszłych pedagogów - wychowawców kolejnych pokoleń Polaków. Prezentowana praca jest próbą odpowiedzi na zaistniałą sytuację. Nie jest podręcznikiem do historii edukacji w PRL-u ani też pełną naukową syntezą polskiego dziedzictwa edukacyjnego z tego okresu. Jest zbiorem studiów, na treść którego składają się opracowania będące rezultatem wieloletnich badań autora [...]. Kluczem doboru tekstów były podjęte problemy badawcze, odnoszące się bądź do kategorii `priorytety polityczne rządzącej krajem PZPR`, bądź też do kategorii, którą określiłem jako `codzienność socjalistycznej szkoły`. Fragment Wprowadzenia