Polska Tysiąc lat temu - Andrzej Mirski [KSIĄŻKA]

Miejsca pamiętające opowiadają nam o tym, jak było kiedyś. Mogą to być różne miejscowości, kościoły, pałace, zrekonstruowane drewniane chaty. Grodziska otoczone wałami ziemnymi, jeszcze dzisiaj budzącymi podziw. Ruiny i relikty budynków, czasem dostępne tylko dla archeologów. Kopce i kurhany. Wreszcie - rzeki, drogi, wzgórza, nawet łąki. Były niemymi świadkami wydarzeń, działań ludzkich, pracy, walki, życia i śmierci. Teraz przemawiają do nas, gdy je odwiedzamy. Musimy posiadać odpowiednią wiedzę o tych miejscach. Nasze wycieczki nie zawsze będą wiodły wygodnymi szosami, nie zawsze będziemy mogli korzystać z noclegów i restauracji. Może tak być, że będziemy błądzić, że trzeba będzie przejść pieszo kilka kilometrów, nocować w namiocie i przygotować jedzenie we własnym zakresie. Możemy znaleźć się w miejscowościach, w których będziemy jedynymi turystami. Jednak wyprawy do miejsc pamiętających oprócz nauki dają odpoczynek, przygody i radość życia. Poznajemy nowe drogi, nowe rzeki i nowe regiony. Moja przygoda zaczęła się, gdy przeczytałem książkę Karola Bunscha \"Dzikowy skarb\". Miałem wtedy 11 lat. Odtąd wszystko się zmieniło. Zacząłem szukać miejsc pamiętających. Na zdjęciu powyżej - gotycki kościół św. Jana Chrzciciela w Budzistowie wybudowany w 1222 roku w dawnym grodzie kołobrzeskim. Spis Treści: I. PAŃSTWO POLAN 9 1. Giecz - stąd prawdopodobnie wywodziła się dynastia Piastów 10 2. Kalisz - uważany za kolebkę rodu Piastów. Pod tym względem konkurencyjny w stosunku do Giecza 11 3. Gniezno - stolica państwa Mieszka I 13 4. Poznań - pierwsze biskupstwo 16 5. Kruszwica - tu myszy zjadły króla Popiela 19 6. Łęczyca - tu, obok potężnego grodu, pod koniec X wieku, ufundowane zostało opactwo benedyktynów 22 7. Sieradz 23 8. Płock - główny ośrodek Mazowsza 24 9. Sandomierz - główny ośrodek wschodniej Małopolski 29 II. PANOWANIE MIESZKA I - OKRES 963-968 31 1. Santok - stara twierdza 38 2. Miejscowości nadane rycerzowi Bossucie, który przybył do Polski wraz z Dobrawą w 965 roku 39 3. Miejsca związane z życiem i śmiercią Pięciu Braci Polskich 40 1) Międzyrzecz - domniemana lokalizacja klasztoru Pięciu Braci Polskich 40 2) Kazimierz Biskupi - druga domniemana lokalizacja klasztoru Pięciu Braci Polskich 43 3) Kaźmierz koło Szamotuł - trzecia domniemana lokalizacja klasztoru Pięciu Braci Polskich 45 4) Bieniszew koło Kazimierza Biskupiego - czwarta domniemana lokalizacja klasztoru Pięciu Braci Polskich 46 5) Gniezno katedra - domniemana płyta nagrobkowa Pięciu Braci Polskich 46 4. Trzemeszno - nierozwiązana zagadka 47 5. Święty Krzyż - ośrodek pogański, następnie miejsce pielgrzymkowe i klasztor 52 ?6. Podegrodzie - parafia założona w czasach Bolesława Chrobrego 57 ?7. Miejscowości związane z życiem św. Andrzeja Świerada 58 1) Sieradzice - miejsce urodzenia 58 2) Tropie - pustelnia 58 ?8. Miejsca związane z dawnym państwem Wolinian 60 1) Wolin - główny ośrodek 60 2) Kamień Pomorski - gród państwa Wolinian, później stolica księstwa i biskupstwa Pomorskiego 64 3) Lubin - gród Wolinian i prawdopodobnie latarnia morska 65 4) Jezioro Gardno - \"Źrenica Światowida\" 66 ?9. Szczecin 66 10. Kołobrzeg 70 11. Ostrów Lednicki 74 III. TRUDNE LATA 972-984 77 1. Cedynia - tu w 972 roku Mieszko I pokonał margrabiego Hodona 82 2. Grody Czerwieńskie - w 981 roku zostały zajęte przez księcia ruskiego Włodzimierza 83 1) Czermno - dawna stolica Grodów Czerwieńskich 83 2) Sąsiadka - dawny gród Sutiejsk 84 3) Gródek Nadbużański - dawny gród Wołyń 85 3. Przemyśl - tysiąc lat bogatej i czasem bolesnej historii 86 IV. STABILIZACJA POZYTYWNA 985-992 92 1. Wrocław - stolica diecezji śląskiej 95 2. Ślęża - święta góra 101 3. Kraków 104 V. LATA CHWAŁY 992-1002 113 1. Miejscowości, w których przebywał św. Wojciech 120 1) Opole - podlegało biskupowi praskiemu aż do roku 1000 120 2) Wrocław - kościół parafialny miasta przedlokacyjnego pod wezw. św. Wojciecha 121 ?3) Kraków - miejsca, gdzie św. Wojciech odprawiał msze i nauczał 123 ?4) Mucharz - msza w dawnej świątyni pogańskiej 125 ?5) Zator - tu przebywał według tradycji św Wojciech 125 ?6) Łany Wielkie - dawny ośrodek kultów pogańskich nad Pilicą 126 ?7) Ruda - kiedyś była to znacząca miejscowość, dziś osada 126 ?8) Sieradz - tu św. Wojciech przesiadł się na łódź i dalej płynął Wartą 127 ?9) Poznań, wzgórze św. Wojciecha - tu wygłaszał kazania 127 10) Strzelno - cudowne wskrzeszenie woźnicy i nawrócenia na pogańskim uroczysku 128 11) Wyszogród - tu św. Wojciech rozpoczął wędrówkę łodzią 131 12) Gorzędziej - msza pod namiotem 131 13) Św. Wojciech - tu wykupiono ciało Świętego od Prusów 132 14) Gdańsk - stąd Wojciech wyruszył na misję 134 15) Truso - tu prawdopodobnie odbył się sąd nad św. Wojciechem 136 16) Święty Gaj - miejsce śmierci św. Wojciecha 137 2. Iława koło Szprotawy - miejsce spotkania Bolesława Chrobrego z Ottonem III w roku tysięcznym 138 VI. CZAS WOJNY 1002-1018 140 1. Stara Łomża - tu prawdopodobnie został pochowany św. Bruno z Kwerfurtu 154 2. Niemcza 155