W monografii w sposób kompleksowy ujęto wpływ zmieniającego się otoczenia zewnętrznego na funkcjonowanie i rozwój najważniejszych polskich portów morskich. Analizowane porty morskie to złożone struktury gospodarcze, zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i w zakresie oddziaływania na bliższe i dalsze otoczenie. Do najważniejszych uwarunkowań zewnętrznych zaliczono: ♦ transformację systemu gospodarczego Polski, ♦ globalizację, ♦ międzynarodową regionalną integrację gospodarczą. Wpływ zmieniającego się otocznia zewnętrznego na funkcjonowanie i rozwój portów morskich w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu zarówno na etapie badań empirycznych, jak i w wymiarze postulatywnym zaprezentowano na trzech płaszczyznach: ♦ atrybutów polskich portów morskich, ♦ realizowanych przez nie funkcji, ♦ struktur, w ramach których można rozpatrywać wspomniane porty. W końcowej części pracy, oprócz przeprowadzenia odrębnych rozważań w ramach każdej ze zidentyfikowanych płaszczyzn, zaprezentowano mapę relacji łączących atrybuty, funkcje i struktury polskich portów morskich.