Z zakończenia: \"Niniejsze opracowanie jest próbą ukazania mechanizmów, przede wszystkim na przykładzie polskiej polityki wobec Północnego Kaukazu, jakimi kierowała się w swych działaniach - jawnych i tajnych - polityka międzynarodowa między dwiema wojnami światowymi przy wsparciu służb specjalnych. Jest również analizą skutków tych działań. Dość ważną rolę odgrywały w tej polityce służby specjalne. Zawarta w niniejszym opracowaniu polityka jest w wielu aspektach nadal aktualna, zwłaszcza jeśli odnosi się ją do sporu dotyczącego obecnych polskich koncepcji polityki wschodniej czy tzw. \"bliskiej zagranicy\" i \"rosyjskiej strefy wpływów\", czyli polityki prowadzonej przez Federację Rosyjską. Znacznie łatwiej zrozumieć wymienione wyżej meandry polityczne znając poprzedzające je wydarzenia historyczne.\"