Potęga sztuki: Van Gogh, Turner (BBC) (digipack) [DVD]

Nowa produkcja BBC. Potęga sztuki – czteroodcinkowa opowieść o tworzeniu… Potęga sztuki przenosi widzów w przeszłość, do przesyconych dramatyzmem chwil, w których pojawiły się pomysły na osiem wielkich arcydzieł. Osiem przełomowych arcydzieł... Ośmiu niepokornych artystów przeżywających trudne chwile... Osiem historii o triumfie i upadku... Osiem momentów, które zmieniły oblicze świata... Potęga sztuki przybliża prawdę, której próżno szukać w pośpiesznych „wycieczkach kulturalnych”. Dramat towarzyszący momentom twórczym został pokazany w równie sugestywny sposób jak zbrodnia, bitwa czy romans. Przy takim sposobie prezentacji sztuki otwieramy usta ze zdumienia, a serce nam zamiera. Turner. Niewolnicy wyrzucani za burtę – nadchodzi tajfun („Statek niewolników”) (1840) Maj 1840 r. Turner przynosi siedem obrazów, by zaprezentować je na dorocznej wystawie w Royal Academy. Spotyka się jednak z największymi atakami, jakich kiedykolwiek doświadczył. Celem najbardziej zajadłej krytyki pada Statek niewolników: alegoria, obraz historyczny i pejzaż morski w jednym, eksplodujący szkarłatem i złotem, osadzony pomiędzy światem realistycznym a fantazją. Dla współczesnych był jednak tylko „wypadkiem w kuchni” i „obrzydliwym absurdem”. Malarstwo Turnera nie podąża za gustem odbiorców, którzy oczekiwali przedstawiania rzeczy takimi, jakie są. Artysta, uwolniony od przymusu odtwarzania wyglądu świata dociera do sedna rzeczy i przenosi widza w sam środek tajfunu na morzu. Van Gogh. Kruki nad polem pszenicy (1890) „Malarstwo,” pisał Van Gogh, „ jest tratwą, która po katastrofie morskiej pozwoli nam bezpiecznie dotrzeć na brzeg”. Malowanie czasem uspokajało artystę. Wewnętrzny ból zamieniał w mocne uderzenia pędzlem, a destrukcyjne emocje przekładał na ruchy pędzla, nakładającego grubo farbę. Wieczny niepokój i cierpienie wybuchały intensywnym, ekstatycznym kolorem. Na tym etapie wciąż jeszcze spoglądał w lustro, ale maluje autoportrety właściwie tylko z wyobraźni. Malarstwo doprowadza go do granic wytrzymałości, które w końcu przekracza. Z końcem lata 1890 r. Van Gogh przestaje tworzyć autoportrety. Zamiast kłaść pędzlem farby na płótnie, przymierzając się do namalowania siebie, wymierzył do siebie z rewolweru.