Proceduralny model języka. Językoznawstwo z pozycji teorii modeli nauk empirycznych [KSIĄŻKA]

Autorka książki jest językoznawcą, adiunktem w Uniwersytecie Jagiellońskim i współredaktorem amerykańskiego czasopisma The Journal of Technical Writing and Commnunication. Do prac nad językiem przeszła prosto z laboratorium fizycznego (Fermi National Laboratory, USA) gdzie pracowała jako fizyk cząstek elementarnych. Ta nietypowa perspektywa pozwoliła badaczce uchwycić zaskakujące podobieństwa pomiędzy trudnościami napotykanymi w obu dziedzinach badań, a dotyczącymi zmagań nad wyznaczeniem roli obserwatora w opisie zarówno języka naturalnego jak i zjawisk fizykalnych. W rezultacie, korzystając z pewnych rozwiązań we współczesnej fizyce, autorka zaproponowała zupełnie nowy model języka oparty o istnienie pola komunikacyjnego, w którym działają jednostki językowe pełniące funkcję operatorów wyboru.

Model ten pozwala nie tylko na jakościowe opisanie w jednorodny sposób wielu znanych zjawisk językowych traktowanych dotąd jako niepowiązane, ale przewiduje też obserwacje nowych efektów komunikacyjnych. Ponad to, z modelu tego wynikają konkretne przewidywania ilościowe. Trafność pewnych z nich autorka potwierdza opisując wyniki badań w korpusie językowym, pokazując, że językoznawstwo może być uprawiane w konwencji nauk ścisłych.


Model języka oparty na istnieniu pola komunikacyjnego [...] ustawia językoznawstwo w perspektywie teorii modeli nauk empirycznych, w sensie odnalezienia wspólnego fundamentu poznawczego dla klasycznie różnych pod względem metodologicznym dyscyplin. [...] Owocuje oryginalną (a nawet przełomową) koncepcją w badaniach językoznawczych. [...] Otwiera w lingwistyce nowy program badawczy, który można by nazwać językoznawstwem kwantowym lub polowym, alternatywny wobec ujęć opartych na logice klasycznej. [...] Proceduralny model języka daje nowe narzędzie interpretacji znaczeń języka jako takiego, a więc i znaczeń języka teorii nauk empirycznych.
Profesor Teresa Grabińska. Laureatka Nagrody Kopernikańskiej