Rośliny Dekor.Które Leczą - Teresa Lewkowicz-Mosiej [KSIĄŻKA]

Spis treści:
Wstęp...... 9 1. Ambrowiec wschodni ..... 11 2. Amorfa zwyczajna ..... 13 3. Barwinek pospolity ..... 15 4. Barwinek różyczkowy ..... 17 5. Berberys zwyczajny ..... 19 6. Bergenia grubolistna ..... 22 7. Bez czarny ..... 24 8. Biedrzyga tarczowata ..... 26 9. Bluszcz pospolity ..... 28 10. Bożodrzew gruczołowaty ..... 30 11. Bukszpan zwyczajny ..... 32 12. Chaber bławatek ..... 34 13. Cis pospolity ..... 37 14. Czarnuszka siewna ..... 40 15. Czeremcha zwyczajna..... 43 16. Dąb szypułkowy..... 46 17. Dereń właściwy ..... 49 18. Driakiew kaukaska ..... 51 19. Dyptam jesionolistny ..... 53 20. Dziewięćsił bezłodygowy .....55 21. Gardenia kwiecista ..... 57 22. Głóg dwuszyjkowy ..... 59 23. Goryczka żółta ..... 62 24. Grzybień biały ..... 64 25. Jałowiec pospolity ..... 67 26. Janowiec barwierski ..... 70 27. Jarząb pospolity ..... 73 28. Jesion mannowy ..... 76 29. Jesion wyniosły ..... 78 30. Jeżówka pupurowa ..... 81 31. Kalina koralowa ..... 84 32. Kamelia mała ..... 87 33. Kasztanowiec zwyczajny ..... 89 34. Kolcowój chiński ..... 92 35. Konwalia majowa..... 95 36. Kosaciec niemiecki ..... 97 37. Krokus uprawny ..... 100 38. Lawenda lekarska ..... 102 39. Leszczyna pospolita ..... 104 40. Lipa drobnolistna ..... 107 41. Lobelia rozdęta ..... 110 42. Lotos orzechodajny ..... 112 43. Łyszczec wiechowaty ..... 114 44. Macierzanka piaskowa ..... 116 45. Magnolia wielkokwiatowa ..... 118 46. Mak lekarski ..... 121 47. Malwa ogrodowa..... 124 48. Miłek wiosenny ..... 126 49. Miłorząb japoński ..... 128 50. Mydlnica lekarska ..... 130 51. Nagietek lekarski ..... 132 52. Naparstnica purpurowa ..... 134 53. Nasturcja ogrodowa..... 136 54. Nawłoć pospolita ..... 138 55. Oczar wirginijski ..... 140 56. Orlik pospolity ..... 143 57. Perełkowiec japoński ..... 145 58. Pierwiosnka lekarska ..... 148 59. Piwonia lekarska ..... 151 60. Przegorzan stepowy ..... 153 61. Przylaszczka pospolita ..... 155 62. Pysznogłówka szkarłatna ..... 157 63. Rącznik pospolity ..... 160 64. Robinia akacjowa..... 163 65. Rojnik murowy ..... 165 66. Rokitnik zwyczajny ..... 167 67. Różnik przerośnięty ..... 169 68. Róża dzika ..... 172 69. Różanecznik pontyjski ..... 175 70. Sasanka łąkowa ..... 179 71. Słonecznik zwyczajny ..... 182 72. Stokrotka pospolita ..... 185 73. Sumak gładki ..... 187 74. Szachownica cesarska ..... 190 75. Śnieżyczka przebiśnieg ..... 192 76. Świdośliwa jajowata ..... 194 77. Werbena lekarska ..... 196 78. Wiciokrzew przewiercień ..... 199 79. Zimowit jesienny ..... 201 80. Złocień maruna..... 203 81. Złotokap zwyczajny ..... 205 82. Żarnowiec miotlasty ..... 207 Fragment: W naszych parkach, ogrodach i na działkach chętnie sadzimy rośliny, które swoim efektownym wyglądem i przyjemnym zapachem, zdecydowanie podnoszą atrakcyjność naszego otoczenia. Wiele z nich, oprócz dekoracyjnych kwiatów czy liści, ma także znaczące zastosowanie w lecznictwie. W wyniku wielu szczegółowych badań fitochemicznych stwierdzono, że zarówno kwiaty, jak i liście, a niekiedy nawet korzenie tych roślin, zawierają określone substancje swoiste, takie jak alkaloidy, olejki eteryczne, garbniki i wiele innych. Związki te wpływają pozytywnie na funkcjonowanie naszego organizmu, a ponadto leczą określone, niekiedy nawet chroniczne, schorzenia. W niniejszej pracy starałam się przybliżyć właśnie te gatunki roślin, które nie tylko zdobią, ale i leczą. Niektóre z nich są cennym surowcem dla przemysłu farmaceutycznego, a inne - mogą być z powodzeniem stosowane w warunkach domowych jako środki łagodzące wiele drobnych, ale uciążliwych dolegliwości. Róża dzika (Rosa canina L.) Dzika róża, nazywana także różą polną, cierniową, głogową lub szypszyną, rośnie u nas na miedzach, na słonecznych zboczach, przy drogach, na leśnych polanach i w pobliżu domostw. Na świecie botanicy odkryli około 1400 gatunków róż. Spotyka się je zarówno na skrajnej północy, jak i w krajach subtropikalnych. W Europie i na Bliskim Wschodzie rosną gatunki stosunkowo wytrzymałe na mróz, o liściach opadających na zimę. W Chinach i Indiach spotyka się z kolei gatunki wiecznie zielone, nieprzerwanie kwitnące o jasnożółtych, czerwonych i zielonawożółtych kwiatach. Róża, tak często opiewana przez poetów, była od zamierzchłych czasów ozdobą parków i ogrodów, więc nazywano ją królową kwiatów. Róża dzika jest krzewem z łukowato wygiętymi pędami, zaopatrzonymi w silne, haczykowate kolce. Jej liście składają się z kilku jajowatoeliptycznych listków, a okazałe białe lub jasnoróżowe kwiaty zakwitają osadzone pojedynczo lub w baldachogronach na końcach gałązek. Owocem pozornym jest kulistojajowata, purpurowoczerwona, błyszcząca łupinka wypełniona tzw. owocami właściwymi, czyli białymi niełupkami. Do celów leczniczych zbiera się soczyste, ale jeszcze twarde owoce dzikiej róży (bez szypułek). Suszy się je w suszarni ogrzewanej, w temperaturze nie przekraczającej 50oC. Można je również suszyć bez nasion, po przekrojeniu owoców. Owoce dzikiej róży są bardzo zasobne w kwas askorbinowy, czyli witaminę C oraz we współdziałające z nią bioflawonoidy, które chronią ją przed rozkładem. Są w nich także: beta - karoten, likopen i zeaksantyna, określane jako prowitamina A, witaminy B1, B2, E, K, a także witamina P, garbniki, cukry, pektyny, olejek eteryczny i sole mineralne. W lecznictwie owoce dzikiej róży stosuje się przede wszystkim jako środek witaminowy i ogólnie wzmacniający. Stwierdzono też, że wpływają one hamująco na procesy starzenia się i powstrzymują zmiany miażdżycowe. Chronią również organizm przed bakteriami powodującymi przeziębienia. Uszczelniają także ścianki naczyń krwionośnych, chroniąc je przed pękaniem i przed żylakami. W kosmetyce napary i odwary z owoców róży dodaje się często do kosmetyków regenerujących skórę. Goją one także drobne zranienia i wypryski. Olejek destylowany z różanych kwiatów jest od wieków ulubionym zapachem i kosmetykiem. Używa się go również w postaci tzw. wody różanej, służącej do obmywań, kąpieli i zmywania twarzy w celu odświeżenia cery. Do uprawy w ogrodach w ciągu paru wieków wprowadzono wiele gatunków i odmian pochodzących z różnych części świata. Krzyżowano także te gatunki między sobą otrzymując nowe typy i rasy różniące się zarówno kształtem i barwą kwiatów, jak i pokrojem krzewu czy terminami kwitnienia. Dzięki rozmaitości typów zastosowanie róż jest bardzo różnorodne. W gruncie i pod szkłem produkuje się tzw. „róże szlachetne‟ o dużych kwiatach, osadzonych na długich, sztywnych łodygach. Róże posadzone na rabatach i w parkach kwitną z kolei przez całe lato i jesień tworząc różnorodne barwne plamy. Również w ogrodach przydomowych róże są pięknymi krzewami rabatowymi, dostarczające jednocześnie przez całe lato kwiatów ciętych. Typy róż o płożących się pędach są natomiast stosowane jako pnącze do ozdabiania ścian budynków, bram czy pergoli.