Rozłogi - Jan Józef Szczepański [KSIĄŻKA]

Jan Józef Szczepański (1919 - 2003) - prozaik, reportażysta, tłumacz literatury angielskiej i francuskiej, autor scenariuszy filmowych - w najnowszych opowiadaniach stawia swoich bohaterów wobec trudnych wyborów moralnych czasów wojny i okupacji, okresu powojennego i ostatnich lat ubiegłego wieku, pozwala czytelnikowi śledzić nieprzewidywalne losy ludzi uwikłanych w historię i politykę. Nie ocenia, nie osądza - świadczy - zgodnie z wytyczoną przed laty i konsekwentnie realizowaną literacką formułą:

My dzisiaj nie kwapimy się stanowić praw ani sądzić, ani nawet pouczać. Należymy raczej do gatunku nerwowych i onieśmielonych świadków. Czujemy, że bez naszych zeznań świat utraci formę. Pęknie bez nich ciągłość pamięci (mimo archiwów wypełnionych starannie zarejestrowanymi faktami), obumrze wyobraźnia, pozwalająca dostrzegać w rzeczywistości zrozumiałe wzory, a jedyną moralną sankcją pozostaną utylitarne wymagania chwili. Ale przeraża nas ciężar odpowiedzialności. Świadczyć znaczy starać się ustalić prawdę. Gdyby była ona wiadoma, nie bylibyśmy potrzebni.

Jan Józef Szczepański Przed Nieznanym Trybunałem