Tomasz Stańko Quintet: Wooden Music II [CD]

Odkrycie w Radiu Bremen archiwalnych nagrań Tomasza Stańko sprzed 50-ciu lat, ukazywało dynamiczny rozwój tego owianego legendą kwintetu, a było białą plamą w historii polskiego jazzu. Wydana przez Astigmatic Records płyta okazała się dużym zaskoczeniem i ogromną muzyczną ucztą dla wielu fanów niepamiętających już tak ognistego okresu w karierze wybitnego trębacza. Krążek zdobył uznanie krytyków i wyprzedał się na pniu, a magazyn Jazz Forum uznał Wooden Music I za historyczną płytę roku. Teraz pora na drugą i ostatnią odsłonę drewnianej muzyki. Aby w pełni ukazać ewolucję zespołu, z którym Tomasz Stańko jako lider nagrał Music for K, jedną z najważniejszych płyt polskiego jazzu, nie wystarczy jeden album. Jest początek lat 70., Zbigniew Seifert porzuca saksofon na rzecz skrzypiec, brzmienie zespołu staje się więc bardziej "drewniane" i wokół tego określenia Stańko buduje zręby filozofii, które spisał na czterech małych kartkach papieru, do dziś przechowywanych przez Bronisława Suchanka - basistę kwintetu: Staramy się stworzyć taką muzykę, która operując wszystkimi elementami najprawdziwszego jazzu, stara się spojrzeć na niego z innej strony, z innej płaszczyzny psychicznej. Nie eksperymentujemy w materiale, tylko w formie. Bowiem forma nie musi być logiczną i ścisłą konstrukcją całego utworu, może być swobodna, improwizowana w czasie grania, wynikająca z istniejącego w danej chwili nastroju, klimatu czy też rzeczy przypadkowych, tworzących swoją swobodną płynnością właśnie ów specyficzny »magiczny nastrój«. Wyklucza to oczywiście kompozycje w pojęciu tradycyjnym.- zapisał wtedy Tomasz Stańko. Wooden Music jest więc jak widokówka - nie tyle konkretnego koncertu ale całego okresu działalności kwintetu. Otwierają go te które znalazły się na Jazzmessage from Poland. Wooden Music I nagrany w Bremie z 15 czerwca 1972 jest jej szczytem - kiedy zespół gra free i pełną żywiołowości muzykę, ale sensowniej zaplanowaną, grupa jest lepiej osłuchana po godzinach wspólnych koncertów i spotkań na scenie. Wooden Music II nagrane w Hamburgu 9 listopada 1972 jest zwieńczeniem ich wizji free-jazzu - fazą końcową, w której z dzikiej improwizacji zaczynają wyłaniać się utwory skomponowane (“Calme" oraz “6 & 8"). Niektóre z nich kilka miesięcy później znajdą się na ikonicznej pozycji w dyskografii Tomasza Stańko - albumie Purple Sun (np. “Flute's Ballad")... ale już w nieco innym składzie. Kiedy postanawiają zakończyć działalność, są u szczytu formy, każdy czuje potrzebę rozwijania się na własny rachunek. Wiedzą kiedy ze sceny zejść. Są niepokonani. “Kwintet Tomasza Stańki był jednym z najwybitniejszych europejskich zespołów freejazzowych tamtych lat. Polscy muzycy, plus plejada indywidualności w rodzaju Brötzmanna, Mangelsdorffa, Schlippenbacha, Vesali czy Surmana, współtworzyli ruch, który kooperując z awangardą amerykańską, miał jednak swą specyfikę i swą wyjątkową publiczność. Polscy jazzmani, przybysze zza żelaznej kurtyny, postrzegani byli jako ci, którzy niosą przesłanie wolności dla krajów regionu. Musiało upłynąć wiele lat, by to przesłanie mogło się spełnić. Dziś jazz europejski wydaje się być zdecydowanie bardziej erudycyjny, powściągliwy w emocjach, intelektualny, szukający związków ze współczesna awangardą i nurtami etno. To bardzo piękne, ale czasem chciałoby się, by całą tę dodatkową otoczkę odrzucić i wydobyć z jazzu jego esencję - synergiczną energię i dążenie do granic ekspresji, nawet, jeśli to grozi muzyczną eksplozją." - czytamy w tekście Tomasza Szachowskiego w Jazz Forum. Czas więc sprawdzić czy mamy do czynienia z materiałem wybuchowym w przypadku drugiej odsłony drewnianej muzyki. Zwieńczeniem serii Wooden Music jest więc jej druga część pochodząca z archiwum radia NDR, które dokonało rejestracji nagrania w małym klubie Jazzhouse w Hamburgu. Tym razem dodatkowym stem-masteringiem zajął się Marcin Cichy jeszcze bardziej dopieszczając brzmienie na albumie. Za nacięcie matrycy winyla w technologii half-speed cut odpowiada ponownie niezawodny Matt Colton. Płyta Wooden Music II ukaże się nakładem Astigmatic Records w digitalu, CD i LP w wersji podstawowej oraz limitowanej na fioletowym winylu wraz z plakatem w formacie B2 - według projektu Natalii Łabędź, która za oprawę graficzną pierwszej części otrzymała wyróżnienie w konkursach Decybele Dizajnu oraz 30/30 gdzie zdobyła Nagrodę im. Rosława Szaybo. Premiera płyty odbędzie się 27 października, a pre-order krążka wystartuje 6 października 2023 roku.