Ulica jako axis mundi Krytyczna pedagogika miasta - Kamila Kamińska [KSIĄŻKA]

Autorka odwołuje się do terminu "oś świata" w ujęciu Eliadego - axis mundi, osi kształtującej wszechświat jednostki od jego zarania. Ów punkt wyjścia jest według niej potrzebny dzieciom. Przestrzeń miejska jest idealna do opowiedzenia tego świata. Sąsiedztwo, lokalność, ulica są tym szczególnym kontekstem, w którym umieszcza rozważania nad celami i specyfiką zaangażowanej, krytycznej pedagogiki miasta. Opowiada o wielu miastach, o wielu ulicach, które są centrami małych światów dzieci: przede wszystkim Wrocławia czy nieco szerzej - Dolnego Śląska, przestrzeni życia i pracy autorki, ale umieszczonym w szerszym, zarówno realistycznym, jak i metafizycznym, kontekście.

Podjęte rozważania mają charakter interdyscyplinarny: propozycją włączenia pedagogiki w obszar problemowy urbanistyki. Autorka proponuje perspektywę pedagogiki bell hooks i podejście metodyczne Benjamina Blooma dotyczące projektów wdrożeniowych (applied science) w zakresie pedagogiki miasta. Paidagogos, "towarzysząc dziecku w drodze do szkoły", od czasów greckiej polis opowiadał o mieście. Współcześnie może też dziecku opowiedzieć o walce o miasto, pełnej chciwości i praktyk komodyfikacyjnych czy gentryfikacyjnych, zawłaszczania; o tym, że dobrem, którego dotyczy ta walka, jest przestrzeń, jak mówi Banksy, to o nią walczą deweloperzy, instytucje kultury, miasto i szczury. Dla autorki, od lat promującej procesy konsultacyjne wśród dzieci, pytanie, czy są to tematy "dla dzieci", jest retoryczne. Nie tylko dlatego, że zgodnie z podejściem zrealizowanym przez nią choćby w projekcie "Uspołecznianie Foresightu Wrocław" w ramach ESK 2016 kiedyś to będzie ich miasto, więc powinny umieć rozpoznawać tę dynamikę i ją odpowiednio kształtować, lecz także dlatego, że już teraz jest to ich miejsce życia, centrum świata. Na pytania: kto ma "prawo do miasta?", "czyje ono jest?", "do kogo należy?" zaczyna wybrzmiewać wspólna odpowiedź: "do dzieci!". Włączenie pedagogiki w dyskurs rozmów o mieście może spowodować, że taka teza zacznie się w nim przebijać coraz wyraźniej. To wszak jedna z ostatnich grup wykluczanych, pozbawianych głosu, tych, którym jest on przywracany choćby w takich praktykach jak konsultacje polityk i inwestycji miejskich z dziećmi i młodzieżą.

Książka zawiera opis metod i narzędzi pedagogiki miasta, które będą przydatne dla animatorów i nauczycieli. Poza omówieniem zrealizowanych przez dekadę projektów autorka zamieszcza scenariusze zajęć do wykorzystania. Pozycja obfitująca w opisy praktycznych realizacji, teoretyczne odniesienia, refleksje i konteksty zainteresuje wielu.