W cieniu góry Synaj [KSIĄŻKA]

Peter Sloterdijk (ur. 1947), dziś chyba najbardziej, obok Jürgena Habermasa, wpływowy niemiecki intelektualista, filozof kultury, od kilku lat publikuje teksty dotyczące religii jako zjawiska społecznego i postawy myślowej. Niniejsza książka stanowi kontynuację rozważań z ,,Gorliwości Boga" (Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2013) i innych jego religioznawczych prac. W tym tomie bogatszym o doświadczenie trudności operowania pojęciami w rodzaju ,,monoteizm" czy ,,religie Abrahamowe" Sloterdijk sięga po inną strategię i rozpatruje społeczeństwa religijne od strony ,,ćwiczenia" religii. To nie naród wybiera sobie religię, lecz religia dobiera sobie wyznawców składających się na ,,naród" (przypadek starożytnego Izraela). ,,Całkowite członkostwo", o którym mowa w podtytule, to właśnie ,,przynależność do religii". Religia wymaga ,,całkowitej" przynależności, oddania bez reszty, a odstępstwo surowo karze, jak pokazuje paradygmat w postaci opowieści o złotym cielcu i karnym wygubieniu części Izraelitów przez Mojżesza. Ten ,,schemat spod góry Synaj", egzekwowanie ,,całkowitego członkostwa" może być źródłem ksenofobii monoteizmów i występować w najrozmaitszych religiach. W takiej przynależności, wewnętrznej dyscyplinie religii tkwi źródło przemocy inne niż rywalizacja między religiami o monopol na prawdę. Na ile chroniczne jest to źródło, jak długi cień rzuca góra Synaj, oto pytanie. Peter Sloterdijk (ur. 1947), dziś chyba najbardziej, obok Jürgena Habermasa, wpływowy niemiecki intelektualista, filozof kultury, od kilku lat publikuje teksty dotyczące religii jako zjawiska społecznego i postawy myślowej. Niniejsza książka stanowi kontynuację rozważań z ,,Gorliwości Boga\" (Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2013) i innych jego religioznawczych prac. W tym tomie bogatszym o doświadczenie trudności operowania pojęciami w rodzaju ,,monoteizm\" czy ,,religie Abrahamowe\" Sloterdijk sięga po inną strategię i rozpatruje społeczeństwa religijne od strony ,,ćwiczenia\" religii. To nie naród wybiera sobie religię, lecz religia dobiera sobie wyznawców składających się na ,,naród\" (przypadek starożytnego Izraela). ,,Całkowite członkostwo\", o którym mowa w podtytule, to właśnie ,,przynależność do religii\". Religia wymaga ,,całkowitej\" przynależności, oddania bez reszty, a odstępstwo surowo karze, jak pokazuje paradygmat w postaci opowieści o złotym cielcu i karnym wygubieniu części Izraelitów przez Mojżesza. Ten ,,schemat spod góry Synaj\", egzekwowanie ,,całkowitego członkostwa\" może być źródłem ksenofobii monoteizmów i występować w najrozmaitszych religiach. W takiej przynależności, wewnętrznej dyscyplinie religii tkwi źródło przemocy inne niż rywalizacja między religiami o monopol na prawdę. Na ile chroniczne jest to źródło, jak długi cień rzuca góra Synaj, oto pytanie.