Wasilij Grossman Pamięć I Listy (twarda) - Fiodor Huber [KSIĄŻKA]

Wasilij Grossman (1905-1964) to jeden z najważniejszych pisarzyradzieckich. W czasie wojny był korespondentem wojennym. Uczestnik bitwystalingradzkiej; z Armią Czerwoną doszedł aż do Berlina. Jako jeden zpierwszych opisał Majdanek i Treblinkę. Najsłynniejsza powieść GrossmanaŻycie i los, stawiająca znak równości między nazizmem i stalinizmem, nieukazała się za jego życia, maszynopis skonfiskowano. Fiodor Huber,przybrany syn Grossmana, z pokaźnego archiwum dzienników, listów iinnych pism wybrał te materiały, które by najdobitniej ukazywałyniełatwy charakter i skomplikowane życie osobiste WasilijaSiemionowicza. Jest tu więc historia poślubienia rzez Grossmana żonyprzyjaciela, jest historia jego burzliwej miłości do żony poety NikołajaZabołockiego, ich wspólnej ucieczki, a następnie powrotu do poprzednichzwiązków. Przedstawił również Huber życie literackie w ZSRR z całą jegookrutną specyfiką ("Niemało miejsca zajęłoby też wyliczenie tych, którzysię ze mną nie witają - wyobraź sobie, całe kolegium ?Nowego Miru? - odTwardowskiego do Sachsa?" - napisał w 1959 roku po zjeździe pisarzy).Najwięcej jednak miejsca poświęcił działalności literackiej Grossmana.Jej początki były spektakularne: opowiadanie W mieście Berdyczowie z1934 roku przypadło do gustu samemu Gorkiemu. Lecz w 1953 roku ostrejkrytyce została poddana jego powieść Za słuszną sprawę o bitwie podStalingradem. Najpoważniejszy cios padł osiem lat później. "Dataaresztowania powieści Wasilija Grossmana Życie i los 14 lutego 1961 rokujest pamiętna w historii literatury rosyjskiej. Do tej pory aresztowanopisarzy, powieść - po raz pierwszy" - zauważa Huber.