Wiersze wybrane. Krynicki - Ryszard Krynicki [KSIĄŻKA]

RYSZARD KRYNICKI - ur. 28 czerwca 1943 r. w Sankt Valentin (Lager Wimberg) w Austrii. Poeta pokolenia 1968, zwanego przez krytykę literacka Nową Falą. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych związany był z ruchem opozycji demokratycznej w Polsce. 1976-1980 objęty zakazem druku: od tego czasu publikował głównie w drugim obiegu oraz w wydawnictwach emigracyjnych. Brał udział w pracach redakcyjnych pierwszego niezależnego kwartalnika literackiego Zapis (1978-1981), a w latach 1982-1988 współredagował w Poznaniu podziemne pismo członków i sympatyków Solidarności Obserwator Wielkopolski. Od 1991 r. redaguje jedyną w Polsce serię poetycką Biblioteka Poetycka Wydawnictwa a5. Nowe, poprawione wydanie.
Spory ten tom nazywa się skromnie Wiersze wybrane, ale na dobry ład mógłby się nazywać Wiersze prawie wszystkie. Bo od debiutu w 1969 po garść wierszy najnowszych jest tam w zasadzie cała poezja pisana przez Krynickiego w ciągu czterdziestu lat.
Co dziś przede wszystkim zadziwia podczas lektury tej poetyckiej panoramy, to niebywała wprost językowa wirtuozeria językowa. Niby zawsze było wiadomo, że Krynicki to filar poezji lingwistycznej i tak dalej, ale przecież tak rozumiana lingwistyka - jako Nowofalowa walka z komunistyczną nowomową, to był tylko etap w tej twórczości. Chodzi o coś znacznie więcej. Otóż Krynicki uczynił z mowy polskiej instrument o niebywałej giętkości nawet jak na znakomite przecież osiągnięcia wielu polskich poetów. Chyba nie było po wojnie drugiego liryka, który by tak uruchomił język i gramatykę. Jego wiersze, zwłaszcza te z lat 70., to niemal antologie możliwości polszczyzny jeśli idzie o składnię, słowne wieloznaczności i wszelkie zdaniowe konstrukcje pracowicie posystematyzowane przez profesora Klemensiewicza w jego słynnej Gramatyce języka polskiego. Może jeden Białoszewski, może Barańczak mogliby się z nim równać.
Od swoich Dziadów i swojego Konrada Wallenroda, czyli wojującej poezji z tomów Organizm zbiorowy i Nasze życie rośnie z lat 70., przeszedł Krynicki mickiewiczowską drogę do swoich liryków lozańskich i czegoś w rodzaju Zdań i uwag, co często bywa naturalnym kierunkiem rozwoju dla poetów o szczególnym poczuciu duchowej misji, zachowując rzecz jasna wszelkie proporcje. Ale ręka mi nie drży, gdy to piszę, bo zwłaszcza niektóre epigramaty Krynickiego z Niewiele więcej czy Wierszy, głosów mam właśnie za liryki lozańskie XX wieku.
\"Wiersze wybrane stawiam spokojnie obok podobnych zbiorów Herberta, Miłosza, Szymborskiej, Barańczaka czy Białoszewskiego, w absolutnym przekonaniu, że tam właśnie jest ich miejsce.