Zoologia fantastyczna uzupełniona - Jan Gondowicz [książka]

Książka Jana Gondowicza jest pierwszym oryginalnym polskim bestiariuszem – zbiorem wypisów i opisów zwierząt fantastycznych. Jej osobliwy tytuł bierze się stąd, iż księga ta stanowi szczególny hołd złożony twórczości wielkiego argentyńskiego pisarza i wspaniałego erudyty, Jorge Luisa Borgesa, a w szczególności jego Księdze istot zmyślonych, która po polsku ukazała się w roku 1983 jako Zoologia fantastyczna. Będąc zatem kontynuacją idei Borgesa, Zoologia fantastyczna Gondowicza zawiera wyłącznie charakterystyki zwierząt fantastycznych, jakie wielki Argentyńczyk z tych czy innych względów pominął. A że jest to wydanie drugie (pierwsze ukazało się dwanaście lat temu nakładem Wydawnictwa małego) – mamy więc uzupełnienie uzupełnienia, a przy okazji i sam tytuł sygnalizuje, że nie jest to książka całkiem poważna. Pierwsze wydanie liczyło 133 „bestie”, drugie obejmuje o 55 więcej, w istocie bowiem obszar fantastyki zoologicznej wciąż się rozszerza – mnóstwo książek, czasem znanych, a czasem nieznanych zawiera frapujące opisy istot zmyślonych. Autor odnalazł zatem wiele nowych dokumentów etnograficznych czy zapisów przynależnych różnym mitologiom, sięgnął po spisane sny, strachy, ale i po parodie badań naukowych lub dokumenty różnych pseudonauk, choć dodać trzeba, że programowo z Zoologii fantastycznej wykluczone zostały wszystkie istoty pozaziemskie z dzieł science fiction (te bowiem na odmiennych nieco zasadach przynależą do fantastycznej egzobiologii). Jan Gondowicz traktuje wszystkie opisywane stwory z komiczną, ale należną im powagą, za którą kryje się pytanie całkiem serio: po co ludziom te niezliczone monstra? A to zarazem pytanie, jaką rolę odgrywa w życiu wyobraźnia.